Köyün Adi ve Kurulusu

Rumeli’ de ve Rodoplarda sehirler, kasabalar ve koyler Turklerin Anadolu’ dan Balkanlara yerlesmeleriyle baslar. Osmanlilar Rumeli ‘ye 1352 yilinda ayak - basmislardir. 1361 yilinda Edirne, Turkler tarafindan fethedildikten sonra goc dalgalari daha hizlanir. Anadolu’dan Balkanlara 1543-1666 Kocacik Turkleri goc etmeye baslamislardir. Anadolu’ dan Balkanlara yalniz Kocacik Turkleri degil, ayni zamanlarda Naldoken, Ofcebolu, Selanik, Aktav, Tanndag, Yambolu, Vize, Karagoz Turkleri de bu goclere kitlevi olarak katilmislardir. Anadolu’dan gelen Turkler once Haskoy’un Cemurlu
Dinevo), Karahisarli (Skobelovo), Bunarli (Kirdovo), Yenice (Yanino) ve Pinar Hisar (Izvorovo) koylerine ve Kosukavak’in Evrenkoy (Avren), Demirciler (Jelezari), Hacilar (Slivarka) ve Sulekoy (Ohluvets) koylerine yerlesmislerdir.
Kircaali sehri Alanya’ dan askerleriyle birlikte gelen Kirca Ali Baba tarafindan kurulmustur. Kirca Ali Baba o yoreyi teslim aldiktan sonra kendi adina bir sehir kurmustur. O zamana kadar oralarda yalnizca bir coban sayasi
ulunmaktaymis. Kirca Ali Baba 1934 yilinda olmus. Mezari Kircaali Cami ‘nin bahcesinde bulunmaktadir.
Rodaplar’daki diger kasaba ve koyler daha sonra kurulmustur. Mesela: RecepogullarI Mahallesini 1650 Yilinda Konya’dan gelen Recep Pasa kurmustur. Recep Pasa’nin 4 oglu varmis. (Ahmet, Yakup, Musa ve Ali). Ahmet, Koca Ahmetler Mahallesini, Yakup Orta Mahalleyi, Musa Asagi Mahalleyi kurmuslar. Ali ise biraz otedeki
ahalleyi kurmus ve onun icin Pecep’in Ali’si Mahallesi olarak anilmaktadir. Recep Pasa kucuk oglu Ali’ye “Dibek Dorasi ‘na” bir mahalle kurmasi icin teklifte bulunmus. Alise babasinin sozunu dinlemeyip Recep Asi mahallesini
kurmus. Onun icin ona Asi Ali de deniyormus .

Recepogulan mahallesinin karsisinda “Viran Evler denilen ev kalintilari vardir. Biraz asagida ise “Yurtluk denen tarlalar vardi. Demek ki, atalarimiz buralarini yur. olarak secmisler. Daha sonra ayni insanlar evlerini Mahmuthocalar ve Celillere kurmuslar. “Celillei mezarlik “indaki mezarlarin sayisinin coklugu buralarda yuzyillarca insanlarin hayat surdugu ortaya cikiyor.
Buralrin 16. yuzyillarda kurulduklarina dair baska bir ornek vereyim. Odacilar mahallesinin karsisinda Konaklar Mahallesi vardir. Iki mahallenin arasindan geceIl derenin adi ise “Konak Dere “dir.
Bu gosteriyordu ki, once mahalle kuruluyor. Sonra dere o mahallenin adini aliyor.
Baska bir ornek daha vereyim. 1959 yilinda ilceler kapatildi Kircaali il merkezi oldu. O zamana kadar Kucukviran Belediyesi’ne bagli olan bir koyun adi Turk Kabaagac (Velesane) idi. Bu da buralardaki koylerin Turkler tarafindan kurulduklarini gosteriyor.
Totaliter Rejim yillarinda bazi sovenist Bulgaristar “tarihcileri” Kucukviran adini soyle izah ediyorlardi Sozde Balkan Harbi’nde (1912) Kucukviran’dan Genera; Misev ordusuyla buralari kurtarmis ve onun icin Misevskc denmis. Halbuki Bulgar ordusu ancak Bektaslar koyune kadar gelmis ve oradan geri dondugunde Kurtkoy ve Sirtkoy’ den gecerek Mestanli’ ya ulasmistir
Balkan Savasi ile ilgili yaptigim son arastirmalarin acikladim ki, Mestanli tarafindan gelen Bulgar askerler Kucuk Viran’a kadar gelmemisler ama Kircaali tarafindar gelenler Kucuk Viran’a kadar gelmisler ve katliamlai yapmislar.
Bulgar askerleri Kucuk Viran golgesine iki koldar gelmisler.
Birinci kol: Kircaali’den cekilmis Catak(Maskili)  

ve Ismailler koyunden gecerek Bezirgan Koy ve Kiliseli koyleri arasinda bulunan “Gok Tepe”ye cadirlarini kurmuslar ve orada bir hafta kadar kalmislar.

Durabeyler Koyu esrafi askerlerle anlasmak icin heyet gondermis. Fakat askerler baris teklifini kabul etmemisler ve heyet uyelerinin hepsini oldurmusler.

Evleri yakip yiktiktan,sonra Sukurler, Havazli, Kangallar, Ustura, Kirli vb. bircok koyu yakip yikarak Gumulcine’ye dogru yollarina devam etmislerdir.

Ikinci kol: Kircaali’ den cekilmis Koseler, Turk Kabaagac, Ambarcilar, Bezirgan Koy ve Softalar’ dan gecerek Kucuk Viran’a kadar gelmisler. Kucuk Viranhlar Gumulcine’ye kacmislar. Koyde yalniz Tahtakale lakapli imam kalmis. Askerler evleri atese vermisler, imami oldurmusler. Camii de tutusturmuslar fakat tamaminin  yanmasini beklememisler. Ates somnus ve cami yamnamis.

Yakin zamana kadar askerlerin yaktigi kiriste Yaniklar duruyordu. Tum bu rezaletleri yaptiktan sonra askerler bir sabah Kucuk Viran’ dan Mestimli’ya dogru , areket etmisler.
Aralik 1984 ve Ocak 1985 yillarinda ad degistirme olaylarindan sonra Kucukviran’da Okul Muduru olan Nikola Yordanov BAKALOV Kircaali’de bulunan Devlet Arsivi’ne gidiyor ve Kucuk Viran’in adi icin arastirma yapiyor. Arsiv’ den verilen evraklardan anlasiliyor ki, bir anlar buralari cok mese ormanlariyla kapliymis. Onun

icin Kucuk Viran’in adi Mesevsko olacagi yerde sehven e” harfi yerine “i” harfi kullanilarak Misevsko olmus.1940′li 1950′li yillara kadar Sukurler, Soflalar,islamlar, Kontil, Sariyer, Kangallar ve daha bircok yerlerde ese ormaniari vardi. Bu ormanlar insanlarin fakir asindan dolayi yok olmuslaridir. O zamanlarda yalniz Lebel’de komur yakiliyordu.

Daha 1948 yilinda mese ormaniarinin yerlerine cam fidanlari dikilmeye baslandi ve hic bos yer kalmadi.
Bulgaristan’in her yerinde cok sayida cam onnanlan yetisti. Simdi bu ormaniardan binlerce kubik kereste ihrac edilmektedir. Yaz gunleri Kiliseli’nin Kara Kuz mevkiinden vb. yerlerden TIR’lar kereste tasimaktadirlar.
1912 yilina kadar Kucukviran Egridere kazasinin (ilcesinin) bir nahiyesi (beldesi) imis. Daha sonra belediye olmus. 1912-den 1922 yilina kadar belediye Kalaycilar mahallesinden Haci Hafizogullari ‘nin (Seyit Ahmet ‘in dedeleri) mali olan bir binada bulunuyormus. 1923 yilinda belediye binasi icin simdiki Saglik Ocagi ‘nin binasi yapilmis. 1928 yilinda Recepogullarli Huseyin Mumun Rustem ve Hasan Mumun Rustem benim dedem (Kurt Hasan) kardesler bir tutun magazasi yaptinnislar ve 1939 yilinda iflas ederek magazayi kapatmak zorunda kalmislar.
1929 yilinda Belediye binasi olarak simdiki muhtarlik binasi yapilmis ve ayni bina 1979 yilina kadar (50 y?l) Cebel’le birlesinceye kadar kullanilmis, simdi de muhtarlik olarak kullanilmaya devam etmektedir. 1925 ‘te Kucukviran Belediyesi Mestanli ilcesine baglanmis (gecmis).
1934 yilinda Belediye ‘nin karsisindaki bina memurlara lojman olarak insa edilmistir. Ayni yil koy hamami’ da kurulmustur. Hamam odunla isitiliyordu. cati katinda kucuk havuz bile vardi. Daha sonra hamamin ikinci kati ogretmenlere lojman oldu.
Koyun icme sulari 1936 yilinda Bekir Pasalar mahallesinin yanindan getirildi. Sirmalar mahallesine, Belediye merkezine (Belediye ‘nin yanina, hamanin yanina) ve Recepogullari’na uc cesme yapildi. Biz o zaman 4-5 yaslarindaydik ve kanallarin derin olmayan yerlerinde oynuyorduk. Cesmeler yapilirken Bay Taso adinda bir

Bulgar cesmeci geliyordu. Belediye merkezindeki tas varlarda o zamanlarda yapilmis olacak ki, Belediye’nin trafian tas duvarlarla orulmus ve uc yerden genis giris
yapilan vardi. Belediye onundeki sadirvan da ayni yillarda ,yapilmistir. Sadirvan hala calisiyor ve icerisinde baliklar yuzuyor.

Powered by MightyAdsense

Written by Dj_YanKi.